De Wet DBA heeft directe gevolgen voor organisaties die interim-managers inhuren. Deze wetgeving bepaalt wanneer iemand als zelfstandige of als werknemer wordt beschouwd, met belangrijke juridische en financiële consequenties. Als opdrachtgever loop je risico op naheffingen en boetes wanneer de Belastingdienst een arbeidsrelatie anders beoordeelt dan jij. Gelukkig zijn er praktische stappen om compliant te blijven en juridische zekerheid te creëren bij het inzetten van interim-management.
Wat is de Wet DBA en waarom is deze relevant voor interim-management?
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is sinds 2016 van kracht en regelt het onderscheid tussen werknemers en zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). Het belangrijkste doel is schijnzelfstandigheid tegengaan, waarbij mensen als zzp’er werken maar feitelijk in een werknemersrelatie zitten. Voor organisaties die interim-managers inhuren, is deze wet bijzonder relevant, omdat de Belastingdienst kritisch kijkt naar de aard van deze samenwerkingen.
De wet plaatst de verantwoordelijkheid bij de opdrachtgever om te beoordelen of sprake is van een echte opdrachtrelatie of een verkapt dienstverband. Dit onderscheid heeft grote gevolgen voor zowel belastingheffing als premieplicht voor sociale verzekeringen. Interim-managers werken vaak langdurig bij één organisatie en voeren leidinggevende taken uit, wat de grens tussen zelfstandigheid en werknemerschap kan vervagen.
Wanneer de Belastingdienst concludeert dat een interim-manager als werknemer had moeten worden aangemerkt, kan dit leiden tot naheffingen over meerdere jaren. De opdrachtgever moet dan alsnog loonheffing en werkgeverspremies betalen. Deze financiële risico’s maken het essentieel om bij het inhuren van interim-managers bewust om te gaan met de voorwaarden van de Wet DBA.
Welke risico’s loop je als organisatie bij het inhuren van interim-managers onder de Wet DBA?
Het grootste risico is dat de Belastingdienst de arbeidsrelatie met een interim-manager anders beoordeelt dan jij als opdrachtgever. In dat geval kun je te maken krijgen met naheffingen van loonheffing en werkgeverspremies over de gehele periode van de samenwerking. Deze naheffingen kunnen flink oplopen, zeker bij interim-managers met hoge dagvergoedingen. Daarnaast kunnen er boetes volgen wanneer de Belastingdienst vindt dat je opzettelijk of bewust onzorgvuldig hebt gehandeld.
Een belangrijk aspect is de omkering van de bewijslast. Als opdrachtgever moet jij aantonen dat de interim-manager daadwerkelijk als zelfstandige werkte. De Belastingdienst hoeft niet te bewijzen dat sprake was van een dienstverband. Dit maakt het cruciaal om vanaf het begin goede documentatie en heldere afspraken te hebben over de aard van de samenwerking.
Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer een interim-manager formeel als zzp’er werkt, maar materieel in een werknemersrelatie zit. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de interim-manager volledig is ingebed in de organisatie, geen eigen ondernemersrisico loopt en zich niet kan laten vervangen. Ook langdurige opdrachten bij dezelfde opdrachtgever zonder andere klanten kunnen een signaal zijn van schijnzelfstandigheid.
De financiële gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. Je bent niet alleen de verschuldigde belasting en premies kwijt, maar ook rente over het nageheven bedrag. Bij ernstige overtredingen kan de boete oplopen tot 50% van het nageheven bedrag. Voor organisaties die regelmatig interim-managers inzetten, kunnen deze bedragen snel in de tonnen lopen.
Hoe bepaal je of een interim-manager als zelfstandige of werknemer wordt gezien?
De Belastingdienst hanteert verschillende criteria om te beoordelen of sprake is van een dienstverband of een opdrachtrelatie. Het gaat niet om één doorslaggevende factor, maar om het totaalbeeld van de samenwerking. De gezagsverhouding is een belangrijk criterium. Bij een dienstverband geeft de werkgever instructies over hoe, waar en wanneer het werk wordt uitgevoerd. Een echte zelfstandige bepaalt dit grotendeels zelf, binnen de kaders van de opdracht.
Het recht op vervanging speelt ook een rol. Een zelfstandige kan zich in principe laten vervangen door iemand anders, zonder dat de opdrachtgever daar bezwaar tegen kan maken. Bij werknemers is dit niet het geval. Voor interim-managers is dit criterium soms lastig, omdat zij vaak worden ingehuurd om hun specifieke expertise en ervaring, wat vervanging minder voor de hand liggend maakt.
Eigen bedrijfsmiddelen en financieel risico zijn andere belangrijke factoren. Een zelfstandige gebruikt eigen apparatuur, heeft meerdere opdrachtgevers en loopt ondernemersrisico. Wanneer een interim-manager alleen een laptop van de opdrachtgever gebruikt, geen andere klanten heeft en gegarandeerd betaald krijgt ongeacht het resultaat, wijst dit meer op een werknemersrelatie.
De duur van de opdracht is eveneens relevant. Een kortlopende opdracht van enkele maanden wijst eerder op zelfstandigheid dan een samenwerking die jaren voortduurt. Ook de manier van beloning speelt mee. Betaling per uur of dag, vergelijkbaar met een salaris, kan wijzen op een dienstverband. Een vaste projectprijs of resultaatafhankelijke beloning past beter bij zelfstandigheid.
Concrete voorbeelden verduidelijken het verschil. Een interim-manager die drie dagen per week op kantoor werkt, deelneemt aan teamoverleggen, gebruikmaakt van bedrijfsmiddelen en zich moet houden aan de reguliere werktijden, lijkt meer op een werknemer. Daarentegen werkt een echte zelfstandige op een eigen locatie, levert een afgebakend resultaat, heeft meerdere opdrachtgevers tegelijk en bepaalt zelf zijn werkwijze.
Wat kun je als opdrachtgever doen om compliant te blijven bij het inhuren van interim-managers?
Er zijn verschillende praktische stappen om risico’s te minimaliseren bij het inhuren van interim-managers. Begin met een zorgvuldige intake waarin je de aard van de opdracht helder definieert. Stel jezelf de vraag of je een specifiek resultaat wilt bereiken of iemand zoekt die een functie invult. Bij het eerste is zelfstandigheid beter te onderbouwen, bij het tweede ligt een dienstverband meer voor de hand.
Gebruik waar mogelijk modelovereenkomsten die aansluiten bij de criteria van de Wet DBA. Zorg dat in het contract duidelijk staat dat de interim-manager zelfstandig opereert, eigen werkwijzen hanteert en zich kan laten vervangen. Vermijd clausules die lijken op een arbeidscontract, zoals verplichte aanwezigheid op vaste tijden of exclusiviteit.
De webmodule van de Belastingdienst kan helpen bij het beoordelen van de arbeidsrelatie. Door een aantal vragen te beantwoorden over de samenwerking, krijg je een indicatie of sprake is van een dienstverband of een opdrachtrelatie. Hoewel dit geen absolute zekerheid biedt, geeft het wel handvatten voor een verantwoorde beoordeling.
Werken via erkende intermediairs, zoals gespecialiseerde detacheringsbureaus, biedt extra juridische zekerheid. Wij nemen de administratieve en juridische verantwoordelijkheden over, waardoor jij als opdrachtgever minder risico loopt. De interim-manager is dan in dienst bij het detacheringsbureau en wordt bij jou gedetacheerd. Dit creëert een heldere scheiding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.
Documenteer de samenwerking goed vanaf het begin. Bewaar offertes, opdrachtbevestigingen, facturen en correspondentie waarin de zelfstandige positie van de interim-manager naar voren komt. Let ook op praktische zaken zoals het gebruik van eigen bedrijfsmiddelen, het hebben van meerdere opdrachtgevers en het aantoonbaar lopen van ondernemersrisico.
Evalueer regelmatig of de samenwerking nog steeds voldoet aan de criteria voor zelfstandigheid. Langdurige opdrachten die steeds worden verlengd, kunnen in de loop van de tijd verschuiven naar een situatie die meer op een dienstverband lijkt. Wees bereid om de samenwerking aan te passen of te beëindigen wanneer de grenzen vervagen.
Door bewust om te gaan met de Wet DBA en professioneel advies in te winnen waar nodig, kun je als organisatie de voordelen van interim-management benutten zonder onnodige juridische en financiële risico’s te lopen. Een zorgvuldige aanpak vanaf het begin voorkomt problemen achteraf en zorgt voor een prettige samenwerking met gekwalificeerde interim-professionals.